Trong bối cảnh hàng giả, hàng lậu còn diễn biến phức tạp, chính sách chưa đủ sức răn đe, dù công nghệ không thay thế được pháp luật, nhưng cũng là “lá chắn chủ động” trong thời gian chờ hoàn thiện hành lang pháp lý.

Đây là chia sẻ của Đại tá Chu Việt Sơn – Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên hóa chất 21 (Nhà máy Z121), Bộ Quốc phòng với Diễn đàn Doanh nghiệp.

Đại tá Chu Việt Sơn – Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên hóa chất 21

Là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến an ninh trật tự và tính mạng con người, tuy nhiên, tại các diễn đàn trên mạng xã hội những năm gần đây, không khó để tìm thấy hàng trăm bài viết rao bán các loại pháo hoa do Công ty TNHH Một thành viên hóa chất 21 (Nhà máy Z121) của Bộ Quốc phòng sản xuất. Ông đánh giá sao về thực trạng này?

Kể từ khi đưa sản phẩm pháo hoa ra thị trường dân dụng, chúng tôi đã ghi nhận nhiều trường hợp hàng giả, hàng nhái, hàng lậu là mặt hàng pháo hoa do đơn vị sản xuất trong những năm vừa qua. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng không chỉ gây ảnh hưởng đến kinh tế, uy tín thương hiệu của doanh nghiệp, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm cho người tiêu dùng.

Cụ thể, khi sử dụng các sản phẩm pháo hoa giả, pháo hoa không rõ nguồn gốc không chỉ gây thiệt hại về tài sản nếu xảy ra cháy nổ, mà còn nguy cơ đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của người sử dụng.

Vì vậy, cần có những giải pháp mạnh, nhanh và mang tính răn đe cao đối với hành vi dùng mạng xã hội và thương mại điện tử dụng để quảng bá, tiêu thụ pháo hoa giả.

Việc xử lý nghiêm, nhanh, công khai các vụ việc điển hình sẽ không chỉ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ uy tín doanh nghiệp Quốc phòng nói riêng cũng như các doanh nghiệp trong nước, và quan trọng nhất là giữ vững an ninh trật tự, an toàn xã hội, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết.

Để ngăn chặn các hành vi vi phạm, thời gian qua Chính phủ đã nhiều lần xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách với mức xử phạt tăng cao nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ gìn trật tự, kỷ cương xã hội. Ông đánh giá như thế nào về vấn đề này?

Có thể nói, công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật của Chính phủ thời gian qua là vô cùng cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh các hành vi vi phạm ngày càng phức tạp và tinh vi, tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh các chế tài, cần tăng cường công tác kiểm tra, phối hợp chặt chẽ của các đơn vị có chức năng và thẩm quyền nhằm thực thi hiệu quả, song song với đó là hành động cùng tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân và xử lý hình sự khi thích hợp.

Và như đã đề cập, việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ gây thiệt hại kinh tế, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp Quốc phòng như Nhà máy Z121. Và sản phẩm bị xâm hại là mặt hàng kinh doanh có điều kiện liên quan trực tiếp đến an ninh trật tự và tính mạng con người, thì cần bị coi là hành vi vi phạm nghiêm trọng và bị xử lý đến nơi đến chốn bằng công cụ hình sự, không dừng ở phạt hành chính.

Với chúng tôi, việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, giả mạo nhãn hiệu không chỉ là tranh chấp thương mại thông thường mà đã xâm hại trực tiếp đến uy tín của Quân đội, niềm tin xã hội và an toàn cộng đồng.

Do đó, Nhà máy mong muốn sẽ sớm có những thay đổi mang tính đột phá trong thực thi pháp luật. Và khi pháp luật đã thực sự có sức răn đe, doanh nghiệp chân chính mới được bảo vệ, và niềm tin của người dân mới được củng cố.

Khách hàng thăm quan gian hàng trưng bày sản phẩm Z121 tại Hội nghị. Ảnh: Gia Nguyễn.

Trong bối cảnh pháp luật vẫn chờ thời gian thẩm thấu vào thực tế, để đối phó với hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, Nhà máy Z121 đã triển khai những giải pháp nào để bảo vệ sản phẩm, cũng như người tiêu dùng, thưa ông?

Nhà máy Z121 chúng tôi luôn xác định: Công nghệ không thay thế pháp luật, nhưng là “lá chắn chủ động” trong thời gian chờ chế tài mạnh hơn. Vì vậy, trong những năm qua, chúng tôi đã chủ động, tập trung vào thay đổi Công nghệ về nhãn, QR Code biến đổi, để tạo hàng rào kỹ thuật đủ cao, đủ mạnh… làm sao khó làm giả hoặc xâm phạm bản quyền.

Cụ thể, chúng tôi cũng đã và đang triển khai một số các biện pháp như:

Thứ nhất, hệ thống định danh – truy xuất nguồn gốc đa tầng, khó làm giả. Trong đó, Z121 không sử dụng một yếu tố xác thực đơn lẻ, mà kết hợp nhiều lớp nhận diện đồng thời, bao gồm: Mã định danh riêng theo từng lô sản xuất; yếu tố bảo mật vật lý trên bao bì (không thể sao chép bằng in ấn thông thường); và dữ liệu truy xuất gắn với hệ thống quản lý nội bộ. Các lớp này liên thông với nhau, chỉ cần sai lệch một yếu tố là có thể xác định ngay dấu hiệu nghi vấn.

Thứ hai, tem – nhãn bảo mật thế hệ mới, có yếu tố nhận diện nhanh cho lực lượng chức năng.  Z121 đã triển khai tem bảo mật chuyên dụng, cho phép người tiêu dùng kiểm tra nhanh bằng thiết bị phổ thông; lực lượng chức năng xác minh sâu bằng công cụ nghiệp vụ. Tem được thiết kế theo hướng: Không thể bóc tái sử dụng – Không thể sao chép hàng loạt – Biến đổi khi bị can thiệp.

Thứ ba, chuẩn hóa bao bì và dấu hiệu nhận diện độc quyền của doanh nghiệp Quân đội. Bao bì sản phẩm Z121 được chuẩn hóa nghiêm ngặt, thống nhất từ: Màu sắc; kết cấu; vị trí thông tin bắt buộc. Các yếu tố này được đăng ký bảo hộ và cập nhật định kỳ.

Thứ tư, cơ sở dữ liệu nhận diện phục vụ trực tiếp công tác kiểm tra, xử lý. Trong đó, Z121 đã xây dựng cơ sở dữ liệu nội bộ về: Sản phẩm chính hãng; các mẫu giả đã từng phát hiện; dấu hiệu nhận diện thường gặp của hàng vi phạm. Tất cả các cơ sở dữ liệu này được công khai truyền thông trên Website chính thức của Nhà Máy: https://Z121.vn

Thứ năm, kết hợp công nghệ với truyền thông cảnh báo người tiêu dùng. Theo đó, Z121 coi người tiêu dùng là “tuyến phòng thủ đầu tiên”, nên đã thường xuyên hướng dẫn công khai cách nhận diện sản phẩm chính hang; cảnh báo các thủ đoạn làm giả phổ biến; khuyến nghị kênh mua bán hợp pháp.

Trân trọng cảm ơn ông!

NGUYỄN THÀNH (thực hiện)

Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp (Ấn phẩm in số 03, ra ngày 09/01/2026)